AN IV, 254 - Cztery rzeczy

Mnisi, są te cztery rzeczy. Jakie cztery? Są rzeczy do pełnego zrozumienia przez bezpośrednią wiedzę. Są rzeczy do porzucenia przez bezpośrednią wiedzę. Są rzeczy do rozwinięcia przez bezpośrednią wiedzę. I są rzeczy do zrealizowania przez bezpośrednią wiedzę.

A jakie, mnisi, są rzeczy do pełnego zrozumienia przez bezpośrednią wiedzę? Pięć agregatów utrzymywania. One to nazywają się rzeczami do pełnego zrozumienia przez bezpośrednią wiedzę.

A jakie, mnisi, są rzeczy do porzucenia przez bezpośrednią wiedzę? Ignorancja i pragnienie istnienia. One to nazywają się rzeczami do porzucenia przez bezpośrednią wiedzę.

A jakie, mnisi, są rzeczy do rozwinięcia przez bezpośrednią wiedzę? Spokój i wgląd. One to nazywają się rzeczami do rozwinięcia przez bezpośrednią wiedzę

A jakie, mnisi, są rzeczy do zrealizowania przez bezpośrednią wiedzę? Prawdziwa wiedza i wyzwolenie. One to nazywają się rzeczami do zrealizowania przez bezpośrednią wiedzę.

Takie, mnisi, są te cztery rzeczy.

SN 22: 135

W Barnasi, w Parku Jeleni w Isipatana. Siedząc z boku, czcigodny Maha Kotthita powiedział do czcigodnego Sariputty: „Przyjacielu Sariputto, jest powiedziane: 'ignorancja, ignorancja'. Co, przyjacielu, jest ignorancją, i w jaki sposób jest się pogrążonym w ignorancji?”

„Tu, przyjacielu, niepouczony przeciętniak nie rozumie materii, jej powstania, jej wstrzymania, i drogi prowadzącej do jej wstrzymania. Nie rozumie uczucia, jego powstania, jego wstrzymania, i drogi prowadzącej do jego wstrzymania. Nie rozumie percepcji, jej powstania, jej wstrzymania, i drogi prowadzącej do jej wstrzymania. Nie rozumie determinacji, ich powstania, ich wstrzymania, i drogi prowadzącej do ich wstrzymania. Nie rozumie świadomości, jej powstania, jej wstrzymania, i drogi prowadzącej do jej wstrzymania. To, przyjacielu, jest nazywane ignorancją i w taki sposób jest się pogrążonym w ignorancji”.

Kiedy to zostało powiedziane, czcigodny Sariputta powiedział do czcigodny Maha Kotthity: „Przyjacielu, jest powiedziane 'prawdziwa wiedza, prawdziwa wiedza'. Co przyjacielu, jest prawdziwą wiedzą, i w jaki sposób ktoś doszedł do prawdziwej wiedzy?”

„Tu, przyjacielu, poinstruowany szlachetny uczeń, rozumie materię, jej powstanie, jej wstrzymanie, i drogę prowadzącą do jej wstrzymania. Rozumie uczucie, jego powstanie, jego wstrzymanie, i drogę prowadzącą do jego wstrzymania. Rozumie percepcję, jej powstanie, jej wstrzymanie, i drogę prowadzącą do jej wstrzymania. Rozumie determinacje, ich powstanie, ich wstrzymanie, i drogę prowadzącą do ich wstrzymania. Rozumie świadomość, jej powstanie, jej wstrzymanie, i drogę prowadzącą do jej wstrzymania. To, przyjacielu, jest nazywane prawdziwą wiedzą, i w taki sposób ktoś doszedł do prawdziwej wiedzy”.

SN 22: 130; SN 22: 132

W Barnasi, w Parku Jeleni w Isipatana. Siedząc z boku, czcigodny Maha Kottthita powiedział do czcigodnego Sariputty: „Przyjacielu Sariputto,' jest powiedziane: 'prawdziwa wiedza, prawdziwa wiedza'. Co przyjacielu, jest prawdziwą wiedzą, i w jaki sposób ktoś doszedł do prawdziwej wiedzy?”

„Tu, przyjacielu, poinstruowany szlachetny uczeń rozumie, takimi jakimi rzeczywiście są: gratyfikacja, niebezpieczeństwo, i ucieczka w przypadku materii, uczucia, percepcji, determinacji i świadomości. To, przyjacielu, jest nazywane prawdziwą wiedzą, i w taki sposób ktoś doszedł do prawdziwej wiedzy”.

***

W Barnasi, w Parku Jeleni w Isipatana. Siedząc z boku, czcigodny Maha Kottthita powiedział do czcigodnego Sariputty: „Przyjacielu Sariputto,' jest powiedziane: 'prawdziwa wiedza, prawdziwa wiedza'. Co przyjacielu, jest prawdziwą wiedzą, i w jaki sposób ktoś doszedł do prawdziwej wiedzy?”

„Tu, przyjacielu, poinstruowany szlachetny uczeń rozumie, takimi jakimi rzeczywiście są: powstawanie i przemijanie, gratyfikacja, niebezpieczeństwo, i ucieczka w przypadku materii, uczucia, percepcji, determinacji i świadomości. To, przyjacielu, jest nazywane prawdziwą wiedzą, i w taki sposób ktoś doszedł do prawdziwej wiedzy”.

SN 22: 129; SN 22: 131

W Barnasi, w Parku Jeleni w Isipatana. Siedząc z boku, czcigodny Maha Kottthita powiedział do czcigodnego Sariputty: „Przyjacielu Sariputto, jest powiedziane: 'ignorancja, ignorancja'. Co, przyjacielu, jest ignorancją, i w jaki sposób jest się pogrążonym w ignorancji?”

„Tu, przyjacielu, niepouczony przeciętniak nie rozumie, takimi jakimi rzeczywiście są: gratyfikacji, niebezpieczeństwa, i ucieczki w przypadku materii, uczucia, percepcji, determinacji i świadomości. To, przyjacielu, jest nazywane ignorancją i w taki sposób jest się pogrążonym w ignorancji”.

***

W Barnasi, w Parku Jeleni w Isipatana. Siedząc z boku, czcigodny Maha Kottthita powiedział do czcigodnego Sariputty: „Przyjacielu Sariputto, jest powiedziane: 'ignorancja, ignorancja'. Co, przyjacielu, jest ignorancją, i w jaki sposób jest się pogrążonym w ignorancji?”

„Tu, przyjacielu, niepouczony przeciętniak nie rozumie, takimi jakimi rzeczywiście są: powstania i przemijania, gratyfikacji, niebezpieczeństwa, i ucieczki w przypadku materii, uczucia, percepcji, determinacji i świadomości. To, przyjacielu, jest nazywane ignorancją i w taki sposób jest się pogrążonym w ignorancji”.

SN 22: 126

W Savatthi. Wtedy pewien mnich podszedł do Zrealizowanego, złożył mu hołd, usiadł z boku i powiedział do niego: „Czcigodny panie, jest powiedziane 'ignorancja, ignorancja'. Co czcigodny panie jest ignorancją, i w jaki sposób jest się pogrążonym w ignorancji?”

„Tu, mnichu, niepouczony przeciętniak, nie rozumie materii będącej podmiotem powstania, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Materia jest podmiotem powstania'. Nie rozumie materii będącej podmiotem zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Materia jest podmiotem zaniku'. Nie rozumie materii będącej podmiotem powstania i zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Materia jest podmiotem powstania i zaniku'.

Nie rozumie uczucia będącego podmiotem powstania, takim jakim rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Uczucie jest podmiotem powstania'. Nie rozumie uczucia będącego podmiotem zaniku, takim jakim rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Uczucie jest podmiotem zaniku'. Nie rozumie uczucia będącego podmiotem powstania i zaniku, takim jakim rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Uczucie jest podmiotem powstania i zaniku'.

Nie rozumie percepcji będącej podmiotem powstania, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Percepcja jest podmiotem powstania'. Nie rozumie percepcji będącej podmiotem zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Percepcja jest podmiotem zaniku'. Nie rozumie percepcji będącej podmiotem powstania i zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Percepcja jest podmiotem powstania i zaniku'.

Nie rozumie determinacji będących podmiotem powstania, takimi jakimi rzeczywiście są, w ten sposób: 'Determinacje są podmiotem powstania'. Nie rozumie determinacji będących podmiotem zaniku, takimi jakimi rzeczywiście są, w ten sposób: 'Determinacje są podmiotem zaniku'. Nie rozumie determinacji będących podmiotem powstania i zaniku, takimi jakimi rzeczywiście są, w ten sposób: ' Determinacje są podmiotem powstania i zaniku'.

Nie rozumie świadomości będącej podmiotem powstania, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Świadomość jest podmiotem powstania'. Nie rozumie świadomości będącej podmiotem zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Świadomość jest podmiotem zaniku'. Nie rozumie świadomości będącej podmiotem powstania i zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Świadomość jest podmiotem powstania i zaniku'.

To się nazywa ignorancja, mnichu, i w ten sposób jest się pogrążonym w ignorancji”.

Kiedy to zostało powiedziane, ten mnich powiedział do Zrealizowanego: „Czcigodny panie, jest powiedziane 'prawdziwa wiedza, prawdziwa wiedza'. Co czcigodny panie jest prawdziwą wiedzą, i w jaki sposób ktoś doszedł do prawdziwej wiedzy?”

„Tu, mnichu, poinstruowany szlachetny uczeń, rozumie materię będącą podmiotem powstania, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Materia jest podmiotem powstania'. Rozumie materię będącą podmiotem zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Materia jest podmiotem zaniku'. Rozumie materię będącej podmiotem powstania i zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Materia jest podmiotem powstania i zaniku'.

Rozumie uczucie będące podmiotem powstania, takim jakim rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Uczucie jest podmiotem powstania'. Rozumie uczucia będące podmiotem zaniku, takim jakim rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Uczucie jest podmiotem zaniku'. Rozumie uczucie będące podmiotem powstania i zaniku, takim jakim rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Uczucie jest podmiotem powstania i zaniku'.

Rozumie percepcję będą podmiotem powstania, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Percepcja jest podmiotem powstania'. Rozumie percepcję będącą podmiotem zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Percepcja jest podmiotem zaniku'. Rozumie percepcję będącą podmiotem powstania i zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: ' Percepcja jest podmiotem powstania i zaniku'.

Rozumie determinacje będące podmiotem powstania, takimi jakimi rzeczywiście są, w ten sposób: 'Determinacje są podmiotem powstania'. Rozumie determinacje będące podmiotem zaniku, takimi jakimi rzeczywiście są, w ten sposób: 'Determinacje są podmiotem zaniku'. Rozumie determinacje będące podmiotem powstania i zaniku, takimi jakimi rzeczywiście są, w ten sposób: ' Determinacje są podmiotem powstania i zaniku'.

Rozumie świadomość będącą podmiotem powstania, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Świadomość jest podmiotem powstania'. Rozumie świadomości będącą podmiotem zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Świadomość jest podmiotem zaniku'. Rozumie świadomość będącą podmiotem powstania i zaniku, taką jaką rzeczywiście jest, w ten sposób: 'Świadomość jest podmiotem powstania i zaniku'.

To jest nazywane prawdziwą wiedzą, mnichu, i w ten sposób ktoś doszedł do prawdziwej wiedzy”.

Wędrowiec Jambukhadaka

Przy pewnej okazji czcigodny Sariputta mieszkał w Magadha w Nalakagama. Wtedy wędrowiec Jambukhadaka podszedł do czcigodnego Sariputty i wymienił z nim pozdrowienia. Kiedy uprzejma i grzecznościowa rozmowa została zakończona, usiadł z boku i powiedział do czcigodnego Sariputty:

„Przyjacielu Sariputto, jest powiedziane: 'Osoba, osoba'. Co jest tą osobą?” „Te pięć agregatów objętych utrzymywaniem jest nazywane przez Zrealizowanego osobą; to jest agregat materii objęty utrzymywaniem, agregat uczucia objęty utrzymywaniem, agregat percepcji objęty utrzymywaniem, agregat determinacji objęty utrzymywaniem,agregat świadomości objęty utrzymywaniem. Te pięć agregatów objętych utrzymywaniem jest nazywane przez Zrealizowanego osobą”.

„Ale przyjacielu, czy jest tu ścieżka, czy jest tu droga do pełnego zrozumienia tej osoby?” Jest tu ścieżka, przyjacielu, jest tu droga do pełnego zrozumienia tej osoby”.

„A co, przyjacielu, jest tą ścieżką, co jest tą drogą do pełnego zrozumienia tej osoby?”

„To przyjacielu, ta Ośmioraka Szlachetna Ścieżka, mianowicie,właściwy pogląd, właściwa intencja, właściwa mowa, właściwe działanie, właściwy sposób utrzymania, właściwy wysiłek, właściwa uwżność i właściwa koncentracja.

SN 38: 15

Percepcja nietrwałości

W Savatthi. Mnisi, kiedy percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

Mnisi, tak jak oracz, jesienią, orałby wielkim pługiem niszcząc wszelkie chwasty, tak też kiedy percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

Mnisi, tak jak wycinacz sitowia wyciąłby sitowie, chwycił za górę, potrząsnął w tą i tamtą stronę, i poobracał dookoła, tak też, kiedy percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

Mnisi, tak jak gdy gałąź z owocami mango została ucięta, i wszystkie owoce mango przywiązane do tej gałęzi odpadają razem z nią, tak też kiedy percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

Mnisi, tak jak krokwie w domu o spadzistym dachu wiodą do szczytu dachu, skłaniają się do szczytu dachu, i schodzą na szczycie dachu, i szczyt dachu jest deklarowany ich najważniejszym elementem, tak też, kiedy percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

Mnisi, tak jak wśród zapachowych korzeni, czarny irys jest deklarowany jako najlepszy, tak też, kiedy percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

Mnisi, tak jak wśród zapachowych rdzeni drzewa czerwony sandałowiec jest deklarowany jako najlepszy, tak też, kiedy percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

Mnisi, tak jak wśród zapachowych kwiatów, jaśmin jest deklarowany jako najlepszy, tak też, kiedy percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

Mnisi, tak jak wszyscy niskiej rangi książęta są wasalami obracającego kołem monarchy, i obracający kołem monarcha jest deklarowany jako najlepszy z nich, tak też, kiedy percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

Mnisi, tak jak promieniowanie wszystkich gwiazd nie znaczy więcej niż szesnasta część promieniowania księżyca, i promieniowanie księżyca jest deklarowane jako główne wśród nich, tak też, kiedy percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

Mnisi, tak jak jesienią, kiedy niebo jest czyste i bezchmurne, i słońce, wchodzie na niebo rozprasza wszelkie ciemności w przestrzeni, gdy tak świeci i promieniuje, tak też kiedy percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

A jak, mnisi, percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, że eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”? „Taka jest materia, takie jej powstanie, takie przemijanie; takie jest uczucie, takie jego powstanie, takie przemijanie, taka jest percepcja, takie jej powstanie, takie przemijanie; taka są determinacje, takie ich powstanie, takie przemijanie; taka jest świadomość, takie jej powstanie, takie przemijanie”: oto jak percepcja nietrwałości jest utrzymywana przy istnieniu i kultywowana, że eliminuje ona wszelkie zmysłowe pożądanie, eliminuje wszelkie pożądanie istnienia, eliminuje wszelką ignorancję, i wykorzenia wyobrażenie „jestem”.

SN 22: 102

Asmimana

Jest Anando pięć agregatów utrzymywania, których pojawianie się i zanik mnich powinien kontemplować tak: "To materia, tak powstaje, tak zanika, to uczucie, tak powstaje, tak zanika, to percepcja, tak powstaje, tak zanika, to determinacje, tak powstają, tak zanikają, to świadomość, tak powstaje, tak zanika.

U tego kto trwa kontemplując pojawianie się i zanik tych pięciu agregatów utrzymywania, wyobrażenie "jestem" bazujące na tych pięciu agregatach utrzymywania, jest porzucone. Kiedy tak jest, ten mnich rozumie: "Wyobrażenie 'jestem' bazujące na tych pięciu agregatach, utrzymywania jest u mnie porzucone". Tak jest tego w pełni świadomy ...

M 122

Przypowieść o ogniu

"Kiedy umysł mnicha jest wyzwolony w ten sposób, mistrzu Gotama, gdzie pojawia się on ponownie (po śmierci)?" "Vaccha, (zwrot) 'pojawia się ponownie' nie ma tu zastosowania". "Zatem, mistrzu Gotama, nie pojawia się on ponownie?" "Vaccha, (zwrot) 'nie pojawia się ponownie' nie ma tu zastosowania". "Zatem mistrzu Gotama, zarówno się pojawia ponownie jak i nie pojawia się ponownie?" "Vaccha, (zwrot) 'zarówno się pojawia ponownie jak i nie pojawia się ponownie' nie ma tu zastosowania". "Zatem, mistrzu Gotama, ani się pojawia ponownie ani nie pojawia ponownie?" Vaccha, (zwrot) 'ani się pojawia ponownie ani nie pojawia ponownie' nie ma tu zastosowania".

"Mistrz Gotama po otrzymaniu każdego z tych pytań odpowiada, że nie ma ono zastosowania. Tu mistrzu Gotama, popadłem w niewiedzę i pomieszanie i ta ilość zaufania jaką darzyłem mistrza Gotamę z uwagi ma poprzednie rozmowy, zupełnie zniknęła".

"Dość twojej niewiedzy i twojego pomieszania, Vaccha. Ta Dhamma jest głęboka, trudna do zobaczenia i trudna do odkrycia. To najspokojniejszy i nadrzędny cel ze wszystkich, nieosiągalny przez samo rozumowanie, subtelny, dla doświadczenia przez ludzi mądrych. Poznanie jej jest trudne dla ciebie, mającego inne poglądy, inny wybór, inne preferencje, gdy twój trening jest inny, gdy twój nauczyciel doktryny jest inny. Dlatego w odpowiedzi zadam ci pytanie. Odpowiedz jak uważasz.

Jak ci się wydaje, Vaccha, załóżmy. że przed tobą paliłby się ogień, czy wiedziałbyś: 'Ogień pali się przede mną?'" "Tak, czcigodny panie". "Vaccha, gdyby ktoś spytał cię tak: 'Od czego ten płonący ogień zależy?'" "Tak zapytany, mistrzu Gotama odpowiem: 'Ten ogień palący się przede mną, płonie zależnie od trawy i patyków'". "Gdyby ogień palący się przed tobą wygasł, czy wiedziałbyś tak: 'Ogień palący się przede mną wygasł?'" "Tak, czcigodny panie". "Gdyby ktoś spytał cię; 'W jakim kierunku wygasły ogień się udał, na wschód, zachód, północ, czy południe?' Tak zapytany jaką dałbyś odpowiedź?" "To nie ma zastosowania, mistrzu Gotama. Ogień pali się zależnie od trawy i patyków jako opału, gdy opał się kończy i nie ma dalszego podtrzymania przez opał, jest on bez opału, uznawany za wygaszony".

"Tak też, Vaccha, przy opisywaniu Tathagaty, materialna forma przez którą Tathagata mógłby być opisany, została zaniechana przez Tathagatę, ucięta u korzenia, potraktowana jak palmowy pieniek, usunięty tak, że nie jest już dłużej podmiotem przyszłego pojawienia się. Vaccha, Tathagata jest uwolniony od rozpoznania jako materialna forma, jest on głęboki, niezmierzony, niezgłębiony, jak ocean. (Zwrot) 'pojawia się ponownie' nie ma zastosowania, (zwrot) 'nie pojawia się ponowienie' nie ma zastosowania, (zwrot) 'zarówno się pojawia ponownie jak i nie pojawia się ponownie', nie ma zastosowania, (zwrot) 'ani się pojawia ponownie ani nie pojawia się ponownie' nie ma zastosowania. Przy opisywaniu Tathagaty, uczucie... percepcja ...determinacje... świadomość przez którą Tathagata mógłby być opisany, została zaniechana przez Tathagatę, ucięta u korzenia, potraktowana jak palmowy pieniek, usunięty tak, że nie jest już dłużej podmiotem przyszłego pojawienia się. Vaccha, Tathagata jest uwolniony od rozpoznania jako świadomość, jest on głęboki, niezmierzony, niezgłębiony, jak ocean". (Zwrot) 'pojawia się ponownie' nie ma zastosowania, (zwrot) 'nie pojawia się ponowienie' nie ma zastosowania, (zwrot) 'zarówno się pojawia ponownie jak i nie pojawia się ponownie', nie ma zastosowania, (zwrot) 'ani się pojawia ponownie ani nie pojawia się ponownie' nie ma zastosowania".

M 72

Spekulacyjne poglądy

"Zatem, jak to jest, że gdy mistrz Gotama po otrzymaniu każdego z tych dziesięciu pytań odpowiada, że nie utrzymuje takiego poglądu? Jakie niebezpieczeństwo widzi mistrz Gotama, że jest on całkowicie odłączony od każdego z tych spekulacyjnych poglądów?"

"Vaccha, spekulacyjny pogląd, że świat jest wieczny, jest gąszczem poglądów, krzywizną poglądów, chwiejnością poglądów, więzem poglądów. Jest stowarzyszony z cierpieniem, udręką, rozpaczą i gorączką i nie prowadzi do beznamiętności, zaniku, wstrzymania, wygaszenia. Spekulacyjny pogląd, że świat nie jest wieczny ... świat jest skończony ... świat jest nieskończony ... dusza i ciało to jedno ... dusza to jedno a ciało to drugie ... po śmierci Tathagata jest ... po śmierci Tathagata nie jest ... po śmierci Tathagata zarówno jest jak i nie jest ... po śmierci Tathagata ani jest ani nie jest, jest gąszczem poglądów, krzywizną poglądów, chwiejnością poglądów, więzem poglądów. Jest stowarzyszony z cierpieniem, udręką, rozpaczą i gorączką i nie prowadzi do beznamiętności, zaniku, wstrzymania, wygaszenia".

"Czy mistrz Gotama utrzymuje jakiś spekulacyjny pogląd?" "Vaccha, spekulacyjny pogląd jest terminem na to z czym Tathagata nie ma nic wspólnego. To co jest znane przez Tathagatę to: 'Taka jest materia, takie jej powstanie, taki zanik, takie jest uczucie, takie jego powstanie, taki zanik, taka jest percepcja, takie jej powstanie, taki zanik, takie są determinacje, takie ich powstanie, taki zanik, taka jest świadomość, takie jej powstanie, taki zanik'. Z uwagi na to Tathagata jest wyzwolony przez wyczerpanie, zanik, wstrzymanie i uwolnienie się od wszystkich wyobrażeń, wszelkiej ja-twórczości, moje-twórczości i dogłębnych tendencji do wyobrażeń, przez nie utrzymywanie tych rzeczy".

M 72

Właściwa wizja

Wtedy o poranku Zrealizowany ubrał się i zabrał swą miskę i zewnętrzną szatę i udał się na żebraczy obchód do Savatthi. Czcigodny Rahula również ubrał się, zabrał swą miskę i zewnętrzną szatę i podążył blisko za Zrealizowanym.

Wtedy Zrealizowany spojrzał w tył i odezwał się do czcigodnego Rahuli w ten sposób: „Rahulo, jakakolwiek materialna forma czy to przeszła czy przyszła czy teraźniejsza, wewnętrzna czy zewnętrzna, toporna czy subtelna, podrzędna czy nadrzędna, daleka czy bliska, wszelka materialna forma powinna być widziana taką jaką w rzeczywistości jest z odpowiednią wiedzą tak: 'To nie moje, tym nie jestem, to nie moje ja'”. „Tylko materialna forma, o Zrealizowany, tylko materialna forma o Wzniosły?” „Materialna forma, Rahulo, uczucie, percepcja, determinacje i świadomość”.

Wtedy czcigodny Rahula rozważył tak: „Kto dziś poszedłby żebrać o jedzenie do miasta, gdy osobiście napomniany przez Zrealizowanego?” I tak zawrócił i usiadł u korzenia drzewa, ze skrzyżowanymi nogami, z wyprostowanym ciałem i ustanowioną uważnością przed sobą.

M 62

Sariputta o współzależnym powstawniu

Jeżeli oko w sobie jest sprawne, ale zewnętrzne formy nie wchodzą w zasięg i nie ma odpowiedniego (świadomego) zaangażowania, to nie będzie manifestacji odpowiedniej klasy świadomości. Jeżeli oko w sobie jest sprawne i zewnętrzne formy wchodzą w zasięg, ale nie ma odpowiedniego (świadomego) zaangażowania, to nie będzie manifestacji odpowiedniej klasy świadomości. Ale dzięki faktowi, że oko w sobie jest sprawne i zewnętrzne formy wchodzą w zasięg i jest odpowiednie (świadome) zaangażowanie, to jest i manifestacja odpowiedniej klasy świadomości.

Jakakolwiek materialna forma, tak doszła do bycia, jest włączona w agregat materialnej formy objęty utrzymywaniem. Jakiekolwiek uczucie tak doszłe do bycia, jest włączone w agregat uczucia objęty utrzymywaniem Jakakolwiek percepcja tak doszła do bycia, jest włączona w agregat percepcji objęty utrzymywaniem. Jakiekolwiek determinacje tak doszłe do bycia, są włączone w agregat determinacji objęty utrzymywaniem. Jakakolwiek świadomość tak doszła do bycia, jest włączona w agregat świadomości objęty utrzymywaniem. Rozumie on tak:

„To jak się wydaje jest, jak dochodzi do zawarcia, zgromadzenia, skomasowania w te pięć agregatów objętych utrzymywaniem. I teraz to zostało powiedziane przez Zrealizowanego: „Kto widzi współzależne powstawanie, widzi Dhammę. Kto widzi Dhammę, widzi współzależne powstawanie”. I te pięć agregatów objętych utrzymywaniem jest powstałych współzależnie. Chęć co do nich, akceptacja czy aprobata tych pięciu agregatów objętych utrzymywaniem jest powstaniem cierpienia. Usunięcie chęci i pożądania, porzucenie chęci i pożądania tych pięciu agregatów objętych utrzymywaniem jest wstrzymaniem cierpienia. W tym miejscu przyjaciele, również wiele zostało zrobione przez mnicha.

Porzucenie przywiązania

Zatem mnisi, cokolwiek nie wasze, porzućcie to, kiedy to porzucicie, będzie to na długo na wasze dobro i szczęście. A co jest tym co nie jest wasze? Materialna forma nie jest wasza, porzućcie ją. Kiedy ją porzucicie będzie to na długo na wasze dobro i szczęście. Uczucie jest nie wasze... Percepcja jest nie wasza ...Determinacje są nie wasze ... Świadomość jest nie wasza. Porzućcie ją. Kiedy ja porzucicie będzie to na długo na wasze dobro i szczęście.

Mnisi, jak myślicie, jeżeli ludzie nieśliby trawę, patyki, gałęzie i liście w tym Gaju Jeta, czy będziecie myśleć 'Ludzie niosą nas czy palą czy robią z nami co im się podoba?'" „Nie czcigodny panie. Dlaczego nie? Ponieważ czcigodny panie ani to nasze ja ani nic co należałoby do naszego ja”. „Tak też mnisi, cokolwiek jest nie wasze, porzućcie to, kiedy to to porzucicie będzie to na długo na wasze dobro i szczęście. A co jest tym co nie jest wasze? Materialna forma nie jest wasza, porzućcie ją. Kiedy ją porzucicie będzie to na długo na wasze dobro i szczęście. Uczucie jest nie wasze... Percepcja jest nie wasza ...Determinacje są nie wasze ... Świadomość jest nie wasza. Porzućcie ją. Kiedy ja porzucicie będzie to na długo na wasze dobro i szczęście.

M 22

Przykład ze żmijami

SN 35: 238

Mnisi, załóżmy że są cztery żmije, srogie i śmiertelnie jadowite. Wtedy nadszedłby człowiek, pragnący żyć, nie chcący umierać, chcący szczęścia i niechętny cierpieniu. Powiedzieliby mu: „Dobry człowieku, te cztery żmije są srogie i śmiertelnie jadowite. Od czasu do czasu muszą być podniesione, od czasu do czasu muszą być kąpane, od czasu do czasu muszą być nakarmione, od czasu do czasu muszą być położone do odpoczynku. Ale jeżeli ta czy inna z tych żmij kiedyś stanie się zagniewana na ciebie, wtedy, dobry człowieku, spotka cię śmierć lub ból jak ten przy umieraniu. Czyń to co ma być uczynione, dobry człowieku!”

Wtedy, mnisi, obawiając się tych czterech żmij, srogich i śmiertelnie jadowitych, ten człowiek uciekłby w tą czy inną stronę. Powiedzieliby mu: „Dobry człowieku, pięciu wrogich morderców ściga cię, myśląc: 'Jak tylko go zobaczymy, na miejscu odbierzemy mu życie'. Czyń to co ma być uczynione, dobry człowieku!” Wtedy mnisi, obawiając się tych czterech żmij, srogich i śmiertelnie jadowitych i pięciu wrogich morderców ten człowiek uciekłby w tą czy inną stronę. Powiedzieliby mu: „Dobry człowieku, szósty morderca, bliski towarzysz, ściga cię z wyciągniętym mieczem, myśląc: 'Jak tylko go zobaczę, na miejscu utnę mu głowę'. Wtedy mnisi, obawiając się tych czterech żmij, srogich i śmiertelnie jadowitych i pięciu wrogich morderców i szóstego mordercy, bliskiego towarzysza z wyciągniętym mieczem, ten człowiek uciekłby w tą czy inną stronę. Zobaczyłby pustą wioskę. Do jakiego domu nie wchodzi, wszystkie są puste, opróżnione, opustoszałe. Powiedzieliby mu: „Właśnie zaraz zaatakują tą pustą wioskę bandyci. Czyń to co ma być uczynione, dobry człowieku!” Wtedy mnisi, obawiając się tych czterech żmij, srogich i śmiertelnie jadowitych i pięciu wrogich morderców i szóstego mordercy, bliskiego towarzysza z wyciągniętym mieczem, bandytów atakujących pustą wioskę, ten człowiek uciekłby w tą czy inną stronę. Zobaczyłby wielki obszar wodny, którego bliskie wybrzeże jest niebezpieczne i budzące lęk, i którego odległe wybrzeże jest bezpieczne i wolne od zagrożenia, ale nie ma promu ani mostu do przeprawy z bliskiego wybrzeża na odległe.

„Wtedy ten człowiek pomyślałby: 'Jest tu wielki obszar wodny, którego bliskie wybrzeże jest niebezpieczne i budzące lęk, i którego odległe wybrzeże jest bezpieczne i wolne od niebezpieczeństwa, ale nie ma promu ani mostu do przeprawy z bliskiego wybrzeża na odległe. Zbiorę trawę, gałązki, gałęzie i listowie, i zwiążę je razem w tratwę, tak że za pomocą tej tratwy, czyniąc wysiłek swymi rękami i stopami będę mógł bezpiecznie przedostać się na odległe wybrzeże'.

Wtedy ten człowiek zebrałby trawę, gałązki, gałęzie i listowie, i związał je razem w tratwę, i tak za pomocą tej tratwy, czyniąc wysiłek swymi rękami i stopami bezpiecznie przedostał się na odległe wybrzeże. Po przedostaniu się, wyjściu poza, bramin stoi na wysokim gruncie.

Podałem ten przykład, mnisi, ażeby przedstawić znaczenie. Oto tego znaczenie: 

'Cztery żmije, srogie i śmiertelnie jadowite': to desygnacja na cztery wielkie elementy – element ziemi, element wody, element ognia, element powietrza.

'Pięciu wrogich morderców': to desygnacja na pięć agregatów objętych utrzymywaniem, to jest, agregat materii objęty utrzymywaniem, agregat uczucia objęty utrzymywaniem, agregat uczucia objęty utrzymywaniem, agregat percepcji objęty utrzymywaniem, agregat determinacji objęty utrzymywaniem, agregat świadomości objęty utrzymywaniem.

'Szósty morderca, bliski towarzysz z wyciągniętym mieczem': to desygnacja na rozmiłowanie i pożądanie.

'Pusta wioska': to desygnacja na sześć wewnętrznych baz zmysłowych. Jeżeli, mnisi, mądra, kompetentna, inteligentna osoba egzaminuje je od strony oka, jawią się jako puste, opróżnione i opustoszałe. Jeżeli egzaminuje je od strony ucha ... nosa ... języka ... ciała ... umysłu jawią się jako puste, opróżnione i opustoszałe. 

'Atakujący wioskę bandyci': to jest desygnacja na sześć zewnętrznych baz. Oko, mnisi, jest atakowane przez miłe i niemiłe formy. Ucho jest atakowane przez miłe i niemiłe dźwięki. Nos jest atakowany przez miłe i niemiłe zapachy. Język jest atakowany przez miłe i niemiłe smaki. Ciało jest atakowane przez miłe i niemiłe dotyki. Umysł jest atakowany przez miłe i niemiłe mentalne obiekty.

'Wielki obszar wodny': to desygnacja na cztery potopy: potop zmysłowości, potop poglądów, potop istnienia, potop ignorancji.

'Bliskie wybrzeże, które jest niebezpieczne i budzące lęk': to desygnacja na osobowość.

'Odległe wybrzeże, które jest bezpieczne i wolne od zagrożenia', to desygnacja na wygaszenie. 

'Tratwa': to desygnacja na Szlachetną Ośmioraką Ścieżkę, mianowicie: właściwy pogląd, właściwa intencja, właściwa mowa, właściwe działanie, właściwy sposób utrzymania, właściwy wysiłek, właściwa uważność, właściwa koncentracja.

'Uczynienie wysiłku rękami i stopami': to desygnacja na wzbudzenie energii.

'Po przedostaniu się, wyjściu poza, bramin stoi na wysokim gruncie'. To desygnacja na arahata.

109. Wielka Rozprawa Przy Pełni Księżyca

1 Tak usłyszałem. Przy tej okazji Zrealizowany mieszkał w Savatthi w Pałacu Matki Migary w Wschodnim Parku.

2 Tego czasu właśnie, piętnastego dnia Uposatha, nocą przy pełni księżyca, Zrealizowany siedział na otwartej przestrzeni, otoczony Zgromadzeniem mnichów.

3 Wtedy pewien mnich wstał ze swojego miejsca, ułożył swę szatę na jednym ramieniu, wyciągnął swe ręce w stronę Zrealizowanego w geście szacunku i rzekł: "Czcigodny, chciałbym zadać Zrealizowanemu pytanie, jeżeli Zrealizowany może mi udzielić na nie odpowiedzi"."Mnichu, siadaj na swoim miejscu i pytaj o co chcesz". Mnich usiadł na swoim miejscu i spytał:

4"Są czcigodny panie, czy też ich nie ma; te pięć agregatów utrzymywania, mianowicie agregat materialnej formy objęty utrzymywaniem, agregat uczucia objęty utrzymywaniem, agregat percepcji objęty utrzymywaniem agregat determinacji objęty utrzymywaniem, agregat świadomości objęty utrzymywaniem?" "Jest tych pięć agregatów objętych utrzymywaniem, mnichu, mianowicie agregat materialnej formy objęty utrzymywaniem, agregat uczucia objęty utrzymywaniem, agregat percepcji objęty utrzymywaniem agregat determinacji objęty utrzymywaniem agregat świadomości objęty utrzymywaniem". Mówiąc:"Dobrze, czcigodny panie", mnich był zadowolony i ucieszony słowami Zrealizowanego. Następnie zadał kolejne pytanie:

5 "Ale, czcigodny panie, gdzie te pięć agregatów utrzymywania jest zakorzenionych?" "Te pięć agregatów utrzymywania ma pożądanie za swoje korzenie".

6 "Czcigodny panie, czy to utrzymywanie jest tym samym co pięć agregatów utrzymywania, czy też utrzymywanie jest czymś poza tymi pięcioma agregatami utrzymywania?" " Mnichu, to utrzymywanie nie jest tym samym co pięć agregatów utrzymywania, ani też utrzymywanie nie jest czymś poza tymi pięcioma agregatami utrzymywania. To chęć i pożądanie co do tych pięciu agregatów jest tu utrzymywaniem".

7 "Ale czcigodny panie, czy może być rozróżnienie w chęci i pożądaniu co do tych pięciu agregatów utrzymywania?" "Może być, mnichu", rzekł Zrealizowany. "Tu, mnichu, ktoś myśli: 'Niech moja materialna forma będzie taka w przyszłości, niech moje uczucie będzie takie w przyszłości, niech moja percepcja będzie taka w przyszłości, niech moje determinacje będą takie w przyszłości, niech moja świadomość będzie taka w przyszłości'. Tak dochodzi do rozróżnienia w chęci i pożądaniu dotyczącego tych pięciu agregatów utrzymywania".

8 "Ale czcigodny panie, do czego odnosi się termin agregaty?" "Jakakolwiek materia, w przeszłości, przyszłości, czy teraźniejsza, w sobie czy na zewnątrz, toporna czy subtelna, podrzędna czy nadrzędna, daleka czy bliska, to jest agregat materii. Jakiekolwiek uczucie... Jakakolwiek percepcja.... Jakiekolwiek determinacje... Jakakolwiek świadomość w przeszłości, przyszłości, czy teraźniejsza, w sobie czy na zewnątrz, toporna czy subtelna, podrzędna czy nadrzędna, daleka czy bliska, to jest agregat świadomości".

9 "Jaki jest powód, jaki warunek, czcigodny panie, dla opisania agregatu materii ... agregatu uczucia ... agregatu percepcji ... agregatu determinacji ... agregatu świadomości?" "Cztery wielkie elementy są warunkiem dla opisania agregatu materii, kontakt jest powodem, kontakt jest warunkiem do opisania agregatu uczucia. Kontakt jest powodem, kontakt jest warunkiem do opisania agregatu percepcji. Kontakt jest powodem, kontakt jest warunkiem do opisania agregatu determinacji. Imię-i-materia jest powodem, imię-i-materia jest warunkiem do opisania agregatu świadomości".

10 "Czcigodny panie, jak dochodzi do poglądu na osobowość?" "Tu mnichu, niepouczony przeciętny człowiek, nieszanujący szlachetnych, nieobeznany z ich Dhammą i niezdyscyplinowany w niej, nie szanujący prawdziwych ludzi i nieobeznany ani niezdyscyplinowany w Dhammie prawdziwych ludzi widzi materię jako ja, lub ja za posiadające materię, lub materię w ja, lub ja w materii. Widzi uczucie jako ja, lub ja posiadające uczucie, lub uczucie w ja, lub ja w uczuciu. Widzi percepcję jako ja, lub ja posiadające percepcję, lub percepcję w ja, lub ja w percepcji. Widzi determinacje jako ja, lub ja posiadające determinacje, lub determinacje w ja, lub ja w determinacjach. Widzi świadomość jako ja, lub ja posiadające świadomość, lub świadomość w ja, lub ja w świadomości. Oto jak dochodzi do powstania poglądu na osobowość".

11 "Ale czcigodny panie, jak nie dochodzi do powstania poglądu na osobowość?" "Tu mnichu. dobrze pouczony szlachetny uczeń, szanujący szlachetnych i obeznany z ich Dhammą i zdyscyplinowany w ich Dhammie, szanujący prawdziwych ludzi i obeznany i zdyscyplinowany w Dhammie prawdziwych ludzi, nie widzi materii jako ja, ani ja posiadającego materię, ani materii w ja, ani ja w materii. Nie widzi uczucia jako ja. ani ja posiadającego uczucie, ani uczucia w ja, ani ja w uczuciu. Nie widzi percepcji jako ja, ani ja posiadającego percepcję, ani percepcji w ja, ani ja w percepcji. Nie widzi on determinacji jako ja, ani ja posiadającego determinacje, ani determinacji w ja, ani ja w determinacjach. Nie widzi on świadomości jako ja, ani ja posiadającego świadomość, ani świadomość w ja, ani ja w świadomości. Oto jak nie dochodzi do poglądu na osobowość".

12 "Jaka czcigodny panie jest gratyfikacja, jakie niebezpieczeństwo, jaka ucieczka w przypadku materii?... w przypadku uczucia?... w przypadku percepcji ... w przypadku determinacji ... w przypadku świadomości?" "(Cielesna) przyjemność i (mentalna) radość, które powstają zależnie od materii - to jest gratyfikacja w przypadku materii. Materia jest nietrwała, bolesna i narażona na zmianę - to jest niebezpieczeństwo w przypadku materii. Usunięcie chęci i pożądania, zaniechanie chęci i pożądania materii - to jest ucieczka w przypadku materii. (Cielesna) przyjemność i (mentalna) radość, która powstaje zależnie od uczucia ... zależnie od percepcji ... zależnie od determinacji ... zależnie od świadomości - to jest gratyfikacja w przypadku świadomości. Świadomość jest nietrwała, bolesna i narażona na zmianę - to jest niebezpieczeństwo w przypadku świadomości. Usunięcie chęci i pożądania, zaniechanie chęci i pożądania świadomości - to jest ucieczka w przypadku świadomości".

13 "Co człowiek wie, co człowiek widzi, że nie dochodzi u niego do powstania dogłębnych tendencji do wyobrażania sobie tego ciała z jego świadomością i wszystkich zewnętrznych znaków w terminach'ja' i 'moje'?" "Jakakolwiek materia w przeszłości, przyszłości czy teraźniejsza, w sobie, czy zewnętrzna, toporna lub subtelna, podrzędna lub nadrzędna, daleko czy blisko powinna być widziana taką jaką jest, z właściwym zrozumieniem:'To nie moje, tym nie jestem, to nie moje ja'. Jakiekolwiek uczucie ... Jakakolwiek percepcja ... Jakiekolwiek determinacje ... Jakakolwiek świadomość w przeszłości, przyszłości czy teraźniejszości, w sobie, czy zewnętrzna, toporna lub subtelna, podrzędna lub nadrzędna, daleko czy blisko powinna być widziana taką jaką jest, z właściwym zrozumieniem:'To nie moje, tym nie jestem, to nie moje ja'".

14 Wtedy u pewnego mnicha pojawiła się taka myśl: "Wydaje się, że materia to nie ja, uczucie to nie ja, percepcja to nie ja, determinacje to nie ja, świadomość to nie ja. Jakie więc ja działa z rezultatem nie-ja?". Wtedy Zrealizowany poznał myśli tego mnicha i odezwał się tak: "Jest możliwe, mnisi, że jakiś błądzący człowiek, niewiedzący ignorant, z umysłem opanowanym przez pragnienie, może wyobrażać sobie, że jest w stanie podważyć nauki Mistrza tak: 'Wydaje się, że materia to nie ja, uczucie to nie ja, percepcja to nie ja, determinacje to nie ja, świadomość to nie ja. Jakie więc ja działa z rezultatem nie-ja?'. Mnisi, byliście trenowani przeze mnie w współzależnym warunkowaniu w różnoraki sposób.

15 Mnisi, jak to widzicie, czy materia jest trwała czy nietrwała?" "Nietrwała, czcigodny". "Ale to co nietrwałe jest bolesne czy przyjemne?" "Bolesne, czcigodny". "Ale to co nietrwałe, bolesne i narażone na zmianę, czy godzi się uważać tak:'To moje, tym jestem, to jest moje ja?'.  "Nie czcigodny panie. Mnisi, jak to widzicie, czy uczucie jest trwałe ... percepcja ... determinacje ... świadomość jest trwała czy nietrwała?" "Nietrwała, czcigodny panie". "Ale to co nietrwałe jest bolesne czy przyjemne?" "Bolesne, czcigodny". "Ale to co nietrwałe, bolesne i narażone na zmianę, czy godzi się uważać tak:'To moje, tym jestem, to jest moje ja?'".  "Nie czcigodny panie".

16 "Zatem mnisi, jakakolwiek materia, czy to przeszła, przyszła czy teraźniejsza ... daleko czy blisko, powinna być widziana taką jaką jest, zgodnie ze właściwym zrozumieniem:'To nie moje, tym nie jestem, to nie moje ja'. Jakiekolwiek uczucie ... Jakakolwiek percepcja ... Jakiekolwiek determinacje ... Jakakolwiek świadomość czy to przeszła przyszła czy teraźniejsza ... daleko czy blisko, powinna być widziana taką jaką jest, zgodnie z właściwym zrozumieniem:'To nie moje, tym nie jestem, to nie moje ja'.

17 Kiedy widzi to tak, dobrze pouczony, szlachetny uczeń, staje się beznamiętny co do materii, staje się beznamiętny co do uczuć, staje się beznamiętny co do percepcji, staje się beznamiętny co do determinacji, staje się beznamiętny co do świadomości.

18 Będąc beznamiętnym, jego chciwość zanika, z zanikiem chciwości jest wyzwolony, gdy wyzwolony, przychodzi wiedza: "Jest wyzwolony" Rozumie on:"Narodziny wyczerpane, święte życie przeżyte, co trzeba było wykonać zostało wykonane. Nigdy więcej już tego stanu istnienia". Oto co powiedział Zrealizowany. Mnisi byli zadowoleni i ucieszeni słowami Zrealizowanego. A w czasie tej mowy serca sześćdziesięciu mnichów zostały wyzwolone przez nie utrzymywanie.

Godhika; Vakkali

SN 4: 23 
 
Tak usłyszałem. Przy pewnej okazji Zrealizowany mieszkał w Rajagaha w Bambusowym Gaju, w Sanktuarium Wiewiórek. Przy tej okazji czcigodny Godhika mieszkał na Czarnej Skale na zboczu Isigili. Wtedy podczas gdy czcigodny Godhika trwał pilnie, żarliwie i zdecydowanie, osiągnął temporalne wyzwolenie umysłu, ale utracił je. Drugi raz, podczas gdy czcigodny Godhika trwał pilnie, żarliwie i zdecydowanie, osiągnął temporalne wyzwolenie umysłu, ale utracił je. Trzeci raz ... Czwarty raz ... Piąty raz ... Szósty raz ...Siódmy raz podczas gdy czcigodny Godhika trwał pilnie, żarliwie i zdecydowanie, osiągnął temporalne wyzwolenie umysłu. Wtedy wydało się czcigodnemu Ghodhice: „Sześć razy utraciłem temporalne wyzwolenie umysłu. Użyję noża”. Wtedy Mara Zły, poznawszy swym umysłem myśli w umyśle czcigodnego Godhiki, podszedł do Zrealizowanego i odezwał się do niego takimi wersami:


O wielki bohaterze, wielki w mądrości
Czczę twe stopy, Obdarzony Wizją
Rozżarzony mocą i chwałą
Któryś przemógł wszelką wrogość i lęk.

O wielki bohaterze, który zwyciężył śmierć
Twój uczeń tęskni za śmiercią
Zamierza odebrać sobie życie
Powstrzymaj go od tego o Światły!

Jak o Zrealizowany, może twój uczeń
Rozmiłowany w Nauczaniu
Będący w treningu, szukający ideału umysłu
Odebrać sobie życie, o Powszechnie Słynny?

Wtedy, przy tej okazji czcigodny Godhika użył noża. Wtedy Zrealizowany, zrozumiawszy: „To Mara Zły", odezwał się do niego wersami:


Tak rzeczywiście nieugięci działają
Nie są przywiązani do życia
Wyrwawszy pragnienie z jego korzeniem.
Godhika zrealizował wygaszenie.

Wtedy Zrealizowany odezwał się do mnichów tak: „Chodźcie mnisi, do Czarnej Skały na zboczu Isigili, gdzie szlachetnie urodzony Godhika użył noża”. „Tak czcigodny panie", odpowiedzieli mnisi. Wtedy Zrealizowany razem z licznymi mnichami udali się do Czarnej Skały na zboczu Isigili, Zrealizowany zobaczył z dystansu czcigodnego Godhikę leżącego na łóżku z odwróconym ramieniem. Przy tej okazji obłok dymu, kłąb ciemności poruszał się to na wschód, to na zachód, to na północ, to na południe, w górę, w dół i w pośrednich kierunkach. Zrealizowany odezwał się wtedy do mnichów tak: „Czy widzicie mnisi ten obłok dymu, kłąb ciemności, poruszający się to na wschód, to na zachód, to na północ, to na południe, w górę, w dół i w pośrednich kierunkach?” „Tak czcigodny panie”. „To, mnisi, jest Mara Zły szukający świadomości szlachetnie urodzonego Godhiki, zastanawiający się: 'Gdzie ustanowiła się świadomość szlachetnie urodzonego Godhiki'. Jednakże, mnisi, z nieustanowioną świadomością, szlachetnie urodzony Godhika zrealizował wygaszenie. Wtedy Mara Zły zabierając lutnię z żółtego drewna vilva, zbliżył się do Zrealizowanego i odezwał się wersami:


Powyżej, poniżej
W czterech kierunkach i pomiędzy
Szukałem ale nie znalazłem
Gdzie Godhika odszedł.

[Budda]
Ten nieugięty człowiek był zdecydowanym,
Medytującym, zawsze cieszącym się medytacją
Poświęcający się temu dzień i noc
Bez przywiązania nawet do życia.

Pokonawszy armię Śmierci
Bez powrotu do odnowy istnienia
Wyrwał pragnienie z jego korzeniem
Godhika zrealizował wygaszenie.

Tak bardzo uległ on żalowi
Że upuścił lutnię spod pachy
W rezultacie tego ten rozczarowany duch
Zniknął stamtąd natychmiast.


SN 22: 87

Tak usłyszałem. Pewnego razu kiedy Zrealizowany mieszkał w Rajagaha w Bambusowym Gaju w Sanktuarium Wiewiórek, czcigodny Vakkali mieszkał w domu garncarza. Był schorowany, cierpiący, ciężko chory. Powiedział swoim pomocnikom: „Przyjaciele, idźcie do Zrealizowanego i złóżcie mu hołd w moim imieniu waszymi głowami u jego stóp i powiedzcie: 'Panie, mnich Vakkali jest schorowany, cierpiący, ciężko chory. Składa on hołd Zrealizowanemu swoją głową u jego stóp'. I powiedzcie to: 'Panie, byłoby dobrze gdyby Zrealizowany przyszedł do mnicha Vakkali kierowany współczuciem'”. „Tak, przyjacielu”, odpowiedzieli mnisi. Poszli do Zrealizowanego i przekazali mu przesłanie i prośbę. Zrealizowany zgodził się w milczeniu. Wtedy ubrał się i zabierając swą miskę i zewnętrzną szatę poszedł do czcigodnego Vakkali. Czcigodny Vakkali zobaczył go nadchodzącego i usiłował wstać ze swojego łóżka. Zrealizowany powiedział: „Wystarczy Vakkali. Nie wstawaj z łóżka. Są tu przygotowane siedzenia, usiądę”. I usiadł na jednym z przygotowanych siedzeń. Wtedy powiedział: „Mam nadzieję, że dobrzejesz Vakkali, mam nadzieję że czujesz się wygodnie i że twoje bóle odchodzą nie zwiększając się, że pomniejszają się a nie nasilają?” „Panie, nie jest ze mną dobrze. Nie czuję się wygodnie. Moje bóle nie odchodzą a zwiększają, nasilają a nie słabną”. „Mam nadzieję, że nie masz zmartwień ani wyrzutów sumienia, Vakkali”. „Z pewnością mam niemałe zamartwiania i wyrzuty sumienia”. „Zatem mam nadzieję, że nie masz sobie nic do zarzucenia co do cnotliwego prowadzenia się?” „Nie mam sobie nic do zarzucenia co do cnotliwego prowadzenia się”. „Jeżeli nie masz sobie nic do zarzucenia co do cnotliwego prowadzenia się, to z czym związane są twoje zmartwienia i wyrzuty sumienia?” „Panie, już od dłuższego czasu chciałem przyjść i zobaczyć Zrealizowanego, ale nigdy nie miałem dość siły by to zrobić”. „Wystarczy Vakkali, dlaczego chcesz widzieć to brudne ciało? Ten kto widzi Dhammę, widzi mnie, ten kto widzi mnie, widzi Dhammę. Bo to kiedy widzi Dhammę, to widzi mnie i kiedy widzi mnie, to widzi Dhammę.


Jak myślisz Vakkali czy materia jest trwała czy nietrwała?" - "Nietrwała, panie". - "To co nietrwałe jest bolesne czy przyjemne?" - "Bolesne, panie" - "To co nietrwale, co bolesne gdyż nieodseparowane od idei zmiany, czy godzi się to uważać tak: 'To moje, tym jestem, to jest moje ja?'” - "Nie, panie". "Tak też Vakkali, jakakolwiek materia, czy to przeszła, przyszła, czy obecnie powstała, czy to toporna czy subtelna, czy w sobie czy zewnętrzna, czy to podrzędna czy nadrzędna, czy to daleko czy blisko, musi być widziana z właściwym zrozumieniem jakim to jest, tak: 'To nie moje, tym nie jestem, to nie moje ja'.


Jakiekolwiek uczucie ...
Jakakolwiek percepcja ...
Jakiekolwiek determinacje ... 

Jak myślisz Vakkali czy świadomość jest trwała czy nietrwała?" - "Nietrwała, panie". - "To co nietrwałe jest bolesne czy przyjemne?" - "Bolesne, panie" - "To co nietrwale, co bolesne gdyż nieodseparowane od idei zmiany, czy godzi się to uważać tak: 'To moje, tym jestem, to jest moje ja?'” - "Nie, panie". "Tak też Vakkali, jakakolwiek świadomość, czy to przeszła, przyszła, czy obecnie powstała, czy to toporna czy subtelna, czy w sobie czy zewnętrzna, czy to podrzędna czy nadrzędna, czy to daleko czy blisko, musi być widziana z właściwym zrozumieniem jakim to jest, tak: 'To nie moje, tym nie jestem, to nie moje ja'. Vakkali, gdy szlachetny uczeń który usłyszał (prawdę) widzi tak, to znajduje wyobcowanie w materii, znajduje wyobcowanie w uczuciu, znajduje wyobcowanie w percepcji, znajduje wyobcowanie w determinacjach, znajduje wyobcowanie w świadomości. Kiedy znajduje wyobcowanie, namiętność zanika. Z zanikiem namiętności jest wyzwolony. Gdy wyzwolony, jest wiedza, że jest wyzwolony, rozumie on: 'Narodziny wyczerpane, święte życie przeżyte, co trzeba było wykonać zostało wykonane, nigdy więcej tego stanu istnienia'”.


I kiedy Zrealizowany dał czcigodnemu Vakkali te instrukcje wstał ze swojego miejsca i udał się do Skały Szczyt Sępa. Wkrótce potem jak odszedł, czcigodny Vakkali powiedział swym pomocnikom: „Chodźcie przyjaciele, połóżcie mnie na łóżku i zabierzcie do Czarnej Skały u zbocza Isigili. Jak ktoś taki jak ja może myśleć o umieraniu w domu?” „Tak przyjacielu”, odpowiedzieli i zrobili to. Zrealizowany spędził resztę dnia i nocy w Skale Szczyt Sępa. Kiedy skończyła się noc, odezwał się do mnichów: „Chodźcie mnisi, idźcie do mnicha Vakkali i powiedzcie mu: 'Przyjacielu Vakkali, usłysz to co bogowie powiedzieli Zrealizowanemu: ostatniej nocy dwóch bogów o przepięknym wyglądzie, którzy iluminowali całą Skałę Szczyt Sępa, przyszło do Zrealizowanego i po złożeniu mu hołdu jeden powiedział: 'Panie, mnich Vakkali ma swe serce nastawione na wyzwolenie. I drugi powiedział: 'Panie, on z pewnością będzie całkowicie wyzwolony'. I Zrealizowany mówi ci to przyjacielu Vakkali: 'Nie obawiaj się Vakkali, nie obawiaj się. Twoja śmierć będzie wolna od zła, spełnienie twego czasu będzie wolne od zła”. „Tak panie”, odpowiedzieli. Wtedy udali się do czcigodnego Vakkali i powiedzieli mu: „Posłuchaj przyjacielu przesłania od Zrealizowanego i od dwóch bogów”. Czcigodny Vkkali powiedział swym pomocnikom: „Chodźcie przyjaciele, zabierzcie mnie z łóżka, gdyż jak ktoś taki jak ja może myśleć o słuchaniu wiadomości od Zrealizowanego siedząc na wysokim siedzeniu?” „Tak przyjacielu”, odpowiedzieli i zrobili to o co prosił. Wtedy została mu przekazana wiadomość.


Powiedział: „Teraz przyjaciele, złóżcie Zrealizowanemu hołd w moim imieniu waszymi głowami u stóp Zrealizowanego i powiedzcie: 'Panie, mnich Vakkali jest schorowany, cierpiący, ciężko chory. Składa on hołd Zrealizowanemu swoją głową u jego stóp i mówi: 'Panie nie mam wątpliwości, że materia, uczucie, percepcja, determinacje i świadomość są nietrwałe. Nie mam niepewności, że to co nietrwałe jest cierpieniem. Nie mam chęci czy pożądania wobec tego co nietrwale, bolesne i podmiotem zmiany, o tym również nie mam wątpliwości”. „Tak przyjacielu”, odpowiedzieli i odeszli. Wkrótce potem jak odeszli, czcigodny Vakkali użył noża.


Kiedy mnisi przyszli do Zrealizowanego i przekazali mu słowa czcigodnego Vakkali, powiedział: „Chodźmy do Czarnej Skały u zbocza Isigili, mnisi, gdzie nóż został użyty przez szlachetnie urodzonego Vakkali”. „Tak panie” odpowiedzieli. Wtedy Zrealizowany udał się do Czarnej Skały z licznymi mnichami. Zobaczył z dystansu ciało czcigodnego Vakkali leżące bez czucia na łóżku. Ale w tym czasie obłok dymu, kłąb ciemności poruszał się to na wschód, to na zachód, to na północ, to na południe, w górę, w dół i w pośrednich kierunkach. Zrealizowany odezwał się wtedy do mnichów tak: „Czy widzicie mnisi ten obłok dymu, kłąb ciemności, poruszający się to na wschód, to na zachód, to na północ, to na południe, w górę, w dół i w pośrednich kierunkach?” „Tak, czcigodny panie”. „To, mnisi, jest Mara Zły szukający świadomości szlachetnie urodzonego Vakkali, zastanawiający się: 'Gdzie ustanowiła się świadomość szlachetnie urodzonego Vakkali?'. Jednakże, mnisi, z nieustanowioną świadomością, szlachetnie urodzony Vakkali zrealizował wygaszenie.

Czego uczy Nauczyciel?

Konspekt SN 22: 2


Czego uczy Nauczyciel? 

Nasz nauczyciel uczy usunięcia chęci i pożądania. 

Wobec czego Nauczyciel naucza usunięcie chęci i pożądania? 

Wobec materii, uczucia, percepcji, determinacji i świadomości. 

Jakie niebezpieczeństwo widzi nauczyciel, że naucza usunięcia chęci i pożądania wobec materii, uczucia, percepcji, determinacji i świadomości? 

Gdy ktoś nie jest wolny od pożądania i chęci, emocjonalnego zaangażowania, namiętności i pragnienia w odniesieniu do materii, to ze zmianą i odmianą materii, powstaje u niego żal, płacz, ból, smutek i rozpacz. Po zobaczeniu tego niebezpieczeństwa, nasz Nauczyciel naucza usunięcia chęci i pożądania wobec materii. Gdy ktoś nie jest wolny od pożądania i chęci, emocjonalnego zaangażowania, namiętności i pragnienia w odniesieniu do uczucia ... percepcji ... determinacji ... świadomości, to ze zmianą i odmianą uczucia ... percepcji ... determinacji ... świadomości powstaje u niego żal, płacz, ból, smutek i rozpacz. Po zobaczeniu tego niebezpieczeństwa, nasz Nauczyciel naucza usunięcia chęci i pożądania wobec uczucia ... percepcji, determinacji ... świadomości.

Jaką korzyść widzi Nauczyciel, że naucza usunięcia chęci i pożądania wobec materii, uczucia, percepcji, determinacji i świadomości? 

Gdy ktoś jest wolny pożądania i chęci, emocjonalnego zaangażowania, namiętności i pragnienia w odniesieniu do materii, to ze zmianą i odmianą materii, nie powstaje u niego żal, płacz, ból, smutek i rozpacz. Po zobaczeniu tej korzyści, nasz Nauczyciel naucza usunięcia chęci i pożądania wobec materii. Gdy ktoś jest wolny od pożądania i chęci, emocjonalnego zaangażowania, namiętności i pragnienia w odniesieniu do uczucia ... percepcji ... determinacji ... świadomości, to ze zmianą i odmianą uczucia ... percepcji ... determinacji ... świadomości nie powstaje u niego żal, płacz, ból, smutek i rozpacz. Po zobaczeniu tej korzyści niebezpieczeństwa, nasz Nauczyciel naucza usunięcia chęci i pożądania wobec uczucia ... percepcji ... determinacji ... świadomości. 


Gdyby, przyjaciele, ten kto wkracza i trwa pośrodku niekorzystnych stanów mógł trwać szczęśliwy w tym życiu, bez strapienia, rozpaczy i gorączki, i jeżeli z rozpadem ciała, po śmierci, mógłby oczekiwać dobrej destynacji, wtedy Zrealizowany nie zachwalałby pozyskania korzystnych stanów. Ale ponieważ ten kto wkracza i trwa pośrodku niekorzystnych stanów trwa cierpiąc w tym życiu, strapiony, w rozpaczy i gorączce, i ponieważ z rozpadem ciała, po śmierci, może oczekiwać złej destynacji, Zrealizowany zachwala porzucenie niekorzystnych stanów.

Gdyby, przyjaciele, ten kto wkracza i trwa pośrodku korzystnych stanów trwałby nieszczęśliwy w tym życiu, strapiony, w rozpaczy i gorączce, i gdyby z rozpadem ciała, po śmierci, mógł oczekiwać złej destynacji, wtedy Zrealizowany nie zachwalałby pozyskania korzystnych stanów. Ale ponieważ ten kto wkracza i trwa pośrodku korzystnych stanów trwa szczęśliwy w tym życiu, niestrapiony, bez rozpaczy i gorączki, i ponieważ z rozpadem ciała, po śmierci, może oczekiwać dobrej destynacji, Zrealizowany zachwala porzucenie niekorzystnych stanów.

Bezdomny Tathagata

SN 22: 3

Tak usłyszałem. Przy pewnej okazji czcigodny Maha Kaccana mieszkał wśród ludzi z Avanti na Górze Papata w Kuraraghara. Wtedy gospodarz Haliddakani podszedł do czcigodnego Maha Kaccany, złożył mu hołd, usiadł z boku i rzekł do niego: „Czcigodny panie, to zostało powiedziane przez Zrealizowanego w 'Pytaniach Magandiyi' w Attakavagga:

Opuściwszy dom wędruje bez siedziby,
W wiosce mędrzec nie spoufala się z nikim;
Uwolniony od zmysłowych przyjemności, bez oczekiwań,
Nie angażuje się w ludzkie kłótnie'.

Jak, czcigodny panie, znaczenie tego, przedstawione przez Zrealizowanego w skrócie, powinno być zrozumiane szczegółowo?”

„Element materii, gospodarzu, jest domem dla świadomości, ten którego świadomość jest spętana pożądaniem wobec elementu materii, jest tym który wędruje w domu. Element uczucia, gospodarzu, jest domem dla świadomości, ten którego świadomość jest spętana pożądaniem wobec elementu uczucia, jest tym który wędruje w domu. Element percepcji, gospodarzu, jest domem dla świadomości, ten którego świadomość jest spętana pożądaniem wobec elementu percepcji, jest tym który wędruje w domu. Element determinacji, gospodarzu, jest domem dla świadomości, ten którego świadomość jest spętana pożądaniem wobec elementu determinacji, jest tym który wędruje w domu.

A jak, gospodarzu, wędruje bezdomnie? Chęć, pożądanie, rozmiłowanie i pragnienie, zaangażowanie i utrzymywanie, mentalne stanowiska, przywiązania i dogłębne tendencje odnośnie elementu materii: te zostały porzucone przez Tathagatę, ucięte u korzenia, uczynione jak palmowy pieniek, zniszczone tak, że nie są one już dłużej podmiotem przyszłego powstania. Dlatego Tathagata jest nazywany tym, który wędruje bezdomnie. Chęć, pożądanie, rozmiłowanie i pragnienie, zaangażowanie i utrzymywanie, mentalne stanowiska, przywiązania i dogłębne tendencje odnośnie elementu uczucia ... percepcji ... determinacji: te zostały porzucone przez Tathagatę, ucięte u korzenie, uczynione jak palmowy pieniek, zniszczone tak, że nie są one już dłużej podmiotem przyszłego powstania. Dlatego Tathagata jest nazywany tym, który wędruje bezdomnie.

A jak, gospodarzu, wędruje w siedzibie? Przez rozproszenie i ograniczenie w siedzibie znaku materii, jest nazywany tym kto wędruje w siedzibie. Przez rozproszenie i ograniczenie w siedzibie znaku dzięków ... znaku zapachów ... znaku smaków ... znaku obiektów dotyku jest nazywany tym kto wędruje w siedzibie.

A jak, gospodarzu, wędruje bez siedziby? Rozproszenie i ograniczenie w siedzibie znaku materii: te zostały porzucone przez Tathagatę, ucięte u korzenia, uczynione jak palmowy pieniek, zniszczone tak, że nie są one już dłużej podmiotem przyszłego powstania. Dlatego Tathagata jest nazywany tym, który wędruje bez siedziby. Rozproszenie i ograniczenie w siedzibie znaku dzięków ... znaku zapachów ... znaku smaków ... znaku obiektów dotyku: te zostały porzucone przez Tathagatę, ucięte u korzenia, uczynione jak palmowy pieniek, zniszczone tak, że nie są one już dłużej podmiotem przyszłego powstania. Dlatego Tathagata jest nazywany tym, który wędruje bez siedziby.

A jak, gospodarzu, spoufala się w wiosce? Tu gospodarzu, ktoś żyje stowarzyszając się ze świeckimi ludźmi: cieszy się z nimi i smuci z nimi, jest szczęśliwy gdy oni są szczęśliwi, i smutny gdy oni są smutni i angażuje się w ich sprawy i obowiązki. W taki sposób spoufala się w wiosce.

A jak, gospodarzu, nie spoufala się z nikim w wiosce? Tu gospodarzu, mnich nie żyje stowarzyszając się ze świeckimi ludźmi: nie cieszy się z nimi i nie smuci z nimi, nie jest szczęśliwy gdy oni są szczęśliwi, i smutny gdy oni są smutni i nie angażuje się w ich sprawy i obowiązki. W taki sposób nie spoufala się z nikim w wiosce.

A jak, gospodarzu, nie jest wolny od zmysłowych przyjemności? Tu gospodarzu, ktoś nie jest pozbawiony pożądania, chęci, przywiązania, łaknienia, namiętności, i pragnienia odnośnie zmysłowych przyjemności. W taki sposób nie jest wolny od zmysłowych przyjemności. A jak, gospodarzu, jest wolny od zmysłowych przyjemności? Tu gospodarzu, ktoś jest pozbawiony pożądania, chęci, przywiązania, łaknienia, namiętności, i pragnienia odnośnie zmysłowych przyjemności. W taki sposób jest wolny od zmysłowych przyjemności.

A jak, gospodarzu, ma oczekiwania? Tu, gospodarzu, ktoś myśli :'Niech mam taką materię w przyszłości! Niech mam takie uczucie w przyszłości! Niech mam taką percepcję w przyszłości! Niech mam takie determinacje w przyszłości! Niech mam taką świadomość w przyszłości!' To w taki sposób ma oczekiwania. A jak, gospodarzu, jest bez oczekiwań? Tu, gospodarzu, ktoś nie myśli :'Niech mam taką materię w przyszłości! Niech mam takie uczucie w przyszłości! Niech mam taką percepcje w przyszłości! Niech mam takie determinacje w przyszłości! Niech mam taką świadomość w przyszłości!' To w taki sposób jest bez oczekiwań.

A jak, gospodarzu, angażuje się w ludzkie kłótnie? Tu gospodarzu, ktoś angażuje się w takie rozmowy jak te: 'Nie rozumiesz tej Dhammy i Dyscypliny. Ja rozumiem tą Dhammę i Dyscyplinę. Jak mógłbyś zrozumieć tą Dhammę i Dyscyplinę. Jesteś w błędzie. Ja mam rację. Moja pozycja jest spójna. Twoja niespójna. Co powinno być powiedziane na początku, powiedziałeś na końcu. Co powinno być powiedziane na końcu, powiedziałeś na początku. To co tak troskliwie przemyślałeś zostało odwrócone na opak. Twoja doktryna jest odrzucona. Udowodniono ci żeś w błędzie. Idź się douczyć lub rozplątaj się jeśli potrafisz!' To w taki sposób angażuje się w ludzkie kłótnie. A jak nie angażuje się w ludzkie kłótnie? Tu gospodarzu, ktoś nie angażuje się w takie rozmowy jak te: 'Nie rozumiesz tej Dhammy i Dyscypliny. Ja rozumiem tą Dhammę i Dyscyplinę. Jak mógłbyś zrozumieć tą Dhammę i Dyscyplinę. Jesteś w błędzie. Ja mam rację. Moja pozycja jest spójna. Twoja niespójna. Co powinno być powiedziane na początku, powiedziałeś na końcu. Co powinno być powiedziane na końcu, powiedziałeś na początku. To co tak troskliwie przemyślałeś zostało odwrócone na opak. Twoja doktryna jest odrzucona. Udowodniono ci żeś w błędzie. Idź się douczyć lub rozplątaj się jeśli potrafisz!' To w taki sposób nie angażuje się w ludzkie kłótnie.

I tak gospodarzu, kiedy to zostało powiedziane przez Zrealizowanego w 'Pytaniach Magandiyi' w Attakavagga:

'Opuściwszy dom wędruje bez siedziby,
W wiosce mędrzec nie spoufala się z nikim;
Uwolniony od zmysłowych przyjemności, bez oczekiwań,
Nie angażuje się w ludzkie kłótnie',

to w taki sposób znaczenie tego, przedstawione w skrócie przez Zrealizowanego, powinno być zrozumiane szczegółowo”.

Powstanie i zanik pięciu agregatów

SN 22: 5 

Mnisi, utrzymajcie przy istnieniu koncentrację. Mnich który jest skoncentrowany rozumie rzeczy takimi jakimi rzeczywiście są. A co rozumie takim jakim rzeczywiście jest? Powstanie i przemijanie materii; powstanie i przemijanie uczucia; powstanie i przemijanie percepcji; powstanie i przemijanie determinacji; powstanie i przemijanie świadomości. A co mnisi jest powstaniem materii ... uczucia ... percepcji ... determinacji ... świadomości? Tu, mnisi, człowiek szuka rozmiłowania, zaprasza, pozostaje chwytając. A co jest tym w czym człowiek szuka rozmiłowania, co zaprasza, z czym pozostaje chwytając? Człowiek szuka rozmiłowania w materii, wita ją, pozostaje chwytając się jej. W konsekwencji tego, powstaje rozmiłowanie. Rozmiłowanie w materii jest utrzymywaniem. Z utrzymywaniem, jako warunek, istnienie, z istnieniem jako warunek, narodziny, z narodzinami jako warunek, starość i śmierć, żal, płacz, ból smutek i rozpacz dochodzą do bycia. Takie jest powstanie tej całej masy cierpienia. Człowiek szuka rozmiłowania w uczuciu ... percepcji ... determinacjach ... świadomości, wita ją, pozostaje chwytając się jej. W konsekwencji tego, powstaje rozmiłowanie. Rozmiłowanie w świadomości jest utrzymywaniem. Z utrzymywaniem, jako warunek, istnienie, z istnieniem jako warunek, narodziny, z narodzinami jako warunek, starość i śmierć, żal, płacz, ból smutek i rozpacz dochodzą do bycia. Takie jest powstanie tej całej masy cierpienia. To, mnisi, jest powstaniem materii; to jest powstaniem uczucia; to jest powstaniem percepcji; to jest powstaniem determinacji; to jest powstaniem świadomości.

A co mnisi jest przemijaniem materii ... uczucia ... percepcji ... determinacji ... świadomości? Tu, mnisi, człowiek nie szuka rozmiłowania, nie zaprasza, nie pozostaje chwytając. A co jest tym w czym człowiek nie szuka rozmiłowania, czego nie zaprasza, z czym nie pozostaje chwytając? Człowiek nie szuka rozmiłowania w materii, nie wita jej, nie pozostaje chwytając się jej. W konsekwencji tego, zanika rozmiłowanie w materii. Ze wstrzymaniem rozmiłowania, wstrzymanie utrzymywania. Ze wstrzymaniem utrzymywania, wstrzymanie istnienia, ze wstrzymaniem istnienia wstrzymanie narodzin, ze wstrzymaniem narodzin, wstrzymanie starości i śmierci, żalu, płaczu, bólu, smutku i rozpaczy. Takie jest wstrzymanie tej całej masy cierpienia. Człowiek nie szuka rozmiłowania w uczuciu ... percepcji ... determinacjach ... świadomości, nie wita jej, nie pozostaje chwytając się jej. W konsekwencji tego, zanika rozmiłowanie w świadomości. Ze wstrzymaniem rozmiłowania, wstrzymanie utrzymywania. Ze wstrzymaniem utrzymywania, wstrzymanie istnienia, ze wstrzymaniem istnienia, wstrzymanie narodzin, ze wstrzymaniem narodzin, wstrzymanie starości i śmierci, żalu, płaczu, bólu, smutku i rozpaczy. Takie jest wstrzymanie tej całej masy cierpienia. To, mnisi, jest przemijaniem materii; to jest przemijaniem uczucia; to jest przemijaniem percepcji; to jest przemijaniem determinacji; to jest przemijaniem świadomości.

Poruszenie przez utrzymywanie

SN 22: 7

W Savatthi. „Mnisi, pouczę was o poruszeniu przez utrzymywanie i o nieporuszeniu przez nie-utrzymywanie. Słuchajcie i bacznie uważajcie na to co powiem”. „Tak czcigodny panie”, odpowiedzieli ci mnisi. Zrealizowany rzekł to:

„A jak, mnisi, jest poruszenie przez utrzymywanie? Tu, mnisi, niepouczony przeciętniak, nie szanujący szlachetnych i nieobeznany z ich Dhammą, nie szanujący prawdziwych ludzi i nieobeznany z ich Dhammą, uważa materię za ja, czy ja jako posiadające materię, czy materię jako w ja, czy ja w materii. Ta jego materia zmienia się i staje odmienna. Ze zmianą i odmianą tej materii, jego świadomość staje się zajęta zmianą tej materii. Poruszenie i konstelacja mentalnych stanów zrodzona z zajmowania się zmianą materii pozostaje, wprawiając jego umysł w obsesję. Ponieważ jego umysł uległ obsesji, jest on przestraszony, zestresowany, i zaniepokojony i przez utrzymywanie jest poruszony.

Uważa uczucie za ja ... percepcję za ja ... determinacje za ja ... świadomość za ja, czy ja jako posiadające świadomość, czy świadomość jako w ja, czy ja w świadomości. Ta jego świadomość zmienia się i staje odmienna. Ze zmianą i odmianą tej świadomości, jego świadomość staje się zajęta zmianą tej świadomości. Poruszenie i konstelacja mentalnych stanów zrodzona z zajmowania się zmianą świadomości pozostaje, wprawiając jego umysł w obsesję. Ponieważ jego umysł uległ obsesji, jest on przestraszony, zestresowany, i zaniepokojony i przez utrzymywanie jest poruszony. To w taki sposób, mnisi, jest poruszenie przez utrzymywanie.

A w jaki sposób, mnisi, jest nieporuszenie przez nie-utrzymywanie? Tu, mnisi, pouczony szlachetny uczeń, szanujący szlachetnych i obeznany z ich Dhammą, szanujący prawdziwych ludzi i obeznany z ich Dhammą, nie uważa materii za ja, czy ja jako posiadające materię, czy materię jako w ja, czy ja w materii. Ta jego materia zmienia się i staje odmienna. Mimo zmiany i odmiany tej materii, jego świadomość nie staje się zajęta zmianą tej materii. Żadne poruszenie i konstelacja mentalnych stanów zrodzona z zajmowania się zmianą materii nie pozostaje wprawiając jego umysł w obsesję. Ponieważ jego umysł nie uległ obsesji, nie jest on przestraszony, zestresowany, i zaniepokojony i przez nie-utrzymywanie nie staje się poruszony.

Nie uważa uczucia za ja ... percepcji za ja ... determinacji za ja ... świadomości za ja czy ja jako posiadające świadomość, czy świadomość jako w ja, czy ja w świadomości. Ta jego świadomość zmienia się i staje odmienna. Mimo zmiany i odmiany tej świadomości, jego świadomość nie staje się zajęta zmianą tej świadomości. Żadne poruszenie i konstelacja mentalnych stanów zrodzona z zajmowania się zmianą świadomości nie pozostaje wprawiając jego umysł w obsesję. Ponieważ jego umysł nie uległ obsesji, nie jest on przestraszony, zestresowany, i zaniepokojony i przez nieutrzymywanie nie staje się poruszony. To w taki sposób, mnisi, jest nieporuszenie przez nie-utrzymywanie.

SN 22: 8

W Savatthi. „Mnisi, pouczę was o poruszeniu przez utrzymywanie i o nieporuszeniu przez nie-utrzymywanie. Słuchajcie i bacznie uważajcie na to co powiem”. „Tak czcigodny panie”, odpowiedzieli ci mnisi. Zrealizowany rzekł to:

„A jak, mnisi, jest poruszenie przez utrzymywanie? Tu, mnisi, niepouczony przeciętniak, nie szanujący szlachetnych i nieobeznany z ich Dhammą, nie szanujący prawdziwych ludzi i nieobeznany z ich Dhammą, uważa materię tak: 'To moje, tym jestem, to moje ja'. Ta jego materia zmienia się i staje odmienna. Ze zmianą i odmianą tej materii, powstaje u niego żal, płacz, ból, smutek i rozpacz. Uważa uczucie ... percepcję ... determinacje ... świadomość tak: 'To moje, tym jestem, to moje ja'. Ta jego świadomość zmienia się i staje odmienna. Ze zmianą i odmianą tej świadomości, powstaje u niego żal, płacz, ból, smutek i rozpacz. W taki sposób, mnisi, jest poruszenie przez utrzymywanie.

A w jaki sposób jest nieporuszenie przez nie-utrzymywanie? Tu, mnisi, pouczony szlachetny uczeń nie uważa materii tak: 'To moje, tym jestem, to moje ja'. Ta jego materia zmienia się i staje odmienna. Ze zmianą i odmianą tej materii, nie powstaje u niego żal, płacz, ból, smutek i rozpacz. Nie uważa uczucia ... percepcji ... determinacji ... świadomości tak: 'To moje, tym jestem, to moje ja'. Ta jego świadomość zmienia się i staje odmienna. Ze zmianą i odmianą tej świadomości, nie powstaje u niego żal, płacz, ból, smutek i rozpacz. W taki sposób, mnisi, jest nieporuszenie przez nie-utrzymywanie”.