Dwa poglądy

To zostało powiedziane przez Zrealizowanego, powiedziane przez Arahata, i tak usłyszałam: Mnisi, są dwa rodzaje poglądów i kiedy bogowie i ludzie się ich trzymają pewni grzęzną a pewni idą za daleko, to tylko ci z wglądem widzą. A jak niektórzy grzęzną? Bogowie i ludzie kochają istnienie, rozmiłowują się w istnieniu, cieszą się istnieniem, kiedy jest im wykładana Dhamma o wstrzymaniu istnienia, ich serca nie pokładają w niej zaufania, nie stają się stabilne i zdecydowane. I tak niektórzy grzęzną. A jak pewni idą za daleko? Niektórzy są zawstydzeni, upokorzeni i zdegustowani tym samym istnieniem i patrzą w przód ku nie-istnieniu w ten sposób: „Panowie, po rozpadzie ciała te „ja” jest ucięte, anihilowane i po śmierci nie istnieje, to najspokojniejsze, to najwyższy cel, to jest rzeczywistość”, i tak niektórzy idą za daleko. A jak widzą ci z wglądem? Tu mnich widzi cokolwiek doszło do istnienia jako doszłe do istnienia. Widząc w ten sposób wszedł on na drogę do beznamiętności w stosunku do tego, drogę do zaniku i wstrzymania pożądania tego. Tak widzi ten z wglądem”. To jest znaczenie tego co powiedział Zrealizowany. To w odniesieniu do tego zostało powiedziane:

Po zobaczeniu tego co doszło do istnienia
Jako doszłe do istnienia,
Wychodząc poza to co doszłe do istnienia,
Są wyzwoleni zgodnie z prawdą
Przez wyczerpanie pragnienia istnienia.

Kiedy mnich w pełni zrozumiał
To co doszłe do istnienia jako takie,
Wolny od pragnienia bycia tym lub tamtym,
Przez wyczerpanie tego co doszło do istnienia
Nie dochodzi więcej do odnowy istnienia.

Itivuttaka 49

Udana 3. 10 Egzaminując świat

Tak usłyszałem. Przy tej okazji Zrealizowany mieszkał w Uruvela, przy rzece Neranjara u korzenia Drzewa Bodhi, po zrealizowaniu pełnego przebudzenia. Przy tej okazji Zrealizowany siedział ze skrzyżowanymi nogami przez siedem dni doświadczając przyjemności wyzwolenia. Wtedy, na końcu tych siedmiu dni, Zrealizowany wyszedł z tej koncentracji i okiem Buddy przeegzaminował świat. Podczas tej egzaminacji świata okiem Buddy Zrealizowany zobaczył stworzenia udręczone wieloma rodzajami udręki i konsumowane przez rozliczne gorączki zrodzone z namiętności, nienawiści i złudzenia. Wtedy, rozumiejąc tego znaczenie, Zrealizowany wygłosił przy tej okazji taką inspirującą wypowiedź:

“Bolesny jest ten świat, wystawiony na kontakt.
Nawet to co świat nazywa “ja” jest faktycznie chore,
bo niezależnie na czym opiera swe wyobrażenia (o ja)
rzeczywistość jest zawsze inna niż ta (jaką sobie wyobraża).

Być znaczy powstać ale świat zaangażował się w istnienie,
rozmiłował się tylko w istnieniu,
jednak w czymkolwiek się rozmiłowuje,
to przynosi mu strach a to czego się boi to ból.
I to święte życie jest wiedzione w celu uśmierzenia bólu”.

Jacykolwiek pustelnicy i bramini opisywali wyzwolenie z istnienia jako zachodzące przez (miłość) istnienia, żaden, powiadam, nie jest wyzwolony z istnienia. I jacykolwiek pustelnicy i bramini opisali ucieczkę z istnienia jako zachodzące przez (miłość) nie-istnienia, żaden, powiadam, nie jest wyzwolony z istnienia. Przez utrzymywanie jest cierpienie; z wyczerpaniem wszelkiego utrzymywania, nie ma cierpienia.

Zobacz szeroki świat
Istoty wystawione na ignorancję,
rozmiłowane w tym co jest,
nigdy wolne od istnienia.
Jakiekolwiek rodzaje istnienia, każde, wszędzie,
Wszystkie są nietrwale,
nawiedzone przez ból i podmiotem zmiany.
I tak, człowiek, który widzi to takim jakim to jest
Porzuca pragnienie istnienia, bez rozmiłowania się w nie-istnieniu.
Beznamiętność, wstrzymanie, wygaszenie,
Zachodzi z zakończeniem wszelkiego pragnienia.
Kiedy mnich osiąga wygaszenie przez nie-utrzymywanie,
Wtedy nie zazna odnowy istnienia,
Mara został pokonany i bitwa wygrana
Gdyż przekroczył wszelkie istnienie.

Dwa rodzaje poglądów

Mnisi, są dwa rodzaje poglądów: Pogląd o istnieniu i pogląd o nie-istnieniu.

Każdy pustelnik i bramin który przyjął pogląd o istnieniu jest w opozycji do poglądu o nie-istnieniu. Każdy pustelniki bramin który polega na poglądzie o nie-istnieniu jest w opozycji do poglądu o istnieniu.

Wszyscy pustelnicy i bramini, którzy nie rozumieją takimi jakimi są, powstanie i zanik, gratyfikacja i niebezpieczeństwo i ucieczka w przypadku tych dwóch poglądów, są opanowani przez pożądanie, opanowani przez nienawiść, opanowani przez złudzenie, opanowani przez pragnienie, opanowani przez utrzymywanie, bez wglądu, zaangażowani w faworyzowanie i oponowanie, rozmiłowujący się w dialektyce, nie są wyzwoleni z narodzin, starości i śmierci, żalu i płaczu, bólu, smutku i rozpaczy, powiadam, że nie są wolni od cierpienia.

Wszyscy pustelnicy i bramini, którzy rozumieją takimi jakimi są, powstanie i zanik i gratyfikacja i niebezpieczeństwo i ucieczka w przypadku tych dwóch poglądów, są bez pożądania, bez nienawiści, bez złudzenia, bez pragnienia, bez utrzymywania, z wglądem, nie zaangażowani w faworyzowanie i oponowanie, nie rozmiłowujący się w dialektyce, są wyzwoleni ze starości i śmierci, żalu i płaczu, bólu smutku i rozpaczy, powiadam, że są wolni od cierpienia.

Mnisi, są cztery rodzaje utrzymywania: utrzymywanie zmysłowych przyjemności, utrzymywanie błędnych poglądów, utrzymywanie obrządków i rytuałów i utrzymywanie wiary w "ja".

Podczas gdy pewni pustelnicy i bramini oznajmiają iż głoszą pełną wiedzę o wszystkich rodzajach utrzymywania, to jednak nie opisują wszystkich rodzajów utrzymywania. Opisują pełne poznanie utrzymywania zmysłowych przyjemności bez opisania utrzymywania (błędnych) poglądów, utrzymywania obrządków i rytuałów, czy utrzymywania wiary w "ja". Dlaczego tak jest? Ci dobrzy pustelnicy i bramini nie rozumieją tych trzech przypadków utrzymywania, takimi jakimi one rzeczywiście są. W konsekwencji, podczas gdy ci dobrzy pustelnicy i bramini oznajmiają iż głoszą pełną wiedzę o wszystkich rodzajach utrzymywania, opisują oni (tylko) pełną wiedzę o utrzymywaniu zmysłowych przyjemności, bez opisania utrzymywania poglądów, utrzymywania obrządków i rytuałów i utrzymywania wiary w "ja".

Podczas gdy pewni pustelnicy i bramini oznajmiają iż głoszą pełną wiedzę o wszystkich rodzajach utrzymywania, opisują oni pełną wiedzę o utrzymywaniu zmysłowych przyjemności i utrzymywaniu poglądów, bez opisania utrzymywania obrządków i rytuałów i utrzymywania wiary w "ja". Dlaczego tak jest? Ci dobrzy pustelnicy i bramini nie rozumieją tych dwóch przypadków utrzymywania, takimi jakimi one rzeczywiście są. W konsekwencji, podczas gdy ci dobrzy pustelnicy i bramini oznajmiają iż głoszą pełną wiedzę o wszystkich rodzajach utrzymywania, opisują oni (tylko) pełną wiedzę o utrzymywaniu zmysłowych przyjemności, i utrzymywaniu poglądów, bez utrzymywania obrządków i rytuałów i utrzymywania wiary w "ja".

Podczas gdy pewni pustelnicy i bramini oznajmiają iż głoszą pełną wiedzę o wszystkich rodzajach utrzymywania, opisują oni pełną wiedzę o utrzymywaniu zmysłowych przyjemności, utrzymywaniu poglądów i utrzymywaniu obrządków i rytuałów bez opisania utrzymywania wiary w "ja". Dlaczego tak jest? Ci dobrzy pustelnicy i bramini nie rozumieją jednego przypadku utrzymywania. Opisują oni pełne zrozumienie utrzymywania zmysłowych przyjemności i utrzymywaniu poglądów i utrzymywania obrządków i rytuałów bez opisania utrzymywanie wiary w "ja".

Mnisi, w takiej Dhammie i Dyscyplinie jak te, jest oczywiste, że zaufanie do Mistrza nie zostało właściwie skierowane, jest oczywiste, że zaufanie do Dhammy nie zostało właściwie skierowane i jest oczywiste że doskonalenie moralności nie zostało właściwie skierowane, i że uczucia bliskości do tych co dzielą tą Dhammę nie zostały właściwie skierowane. Dlaczego tak jest? Dzieje się tak gdy Dhamma i Dyscyplina są źle przedstawione, źle głoszone, prowadzą do nikąd, nie wytwarzają spokoju i są głoszone przez tego kto nie jest w pełni oświecony.

Mnisi, podczas gdy Tathagata oznajmia iż ogłasza pełną wiedzę o wszystkich rodzajach utrzymywania, opisuje on pełną wiedzę o utrzymywaniu zmysłowych przyjemności, o utrzymywaniu (błędnych) poglądów, o utrzymywaniu obrządków i rytuałów i o utrzymywaniu wiary w"ja".

Mnisi, w takiej Dhammie i Dyscyplinie jak ta, jest oczywiste, że zaufanie do Mistrza jest słusznie skierowane, że zaufanie do Dhammy jest słusznie skierowane, że doskonalenie moralności jest słusznie skierowane, i że uczucia bliskości do tych co dzielą tą Dhammę zostały słusznie skierowane. Dlaczego tak jest? Dzieje się tak gdy Dhamma i Dyscyplina są dobrze przedstawione, dobrze ogłoszone, prowadzą poza, wytwarzają spokój i głoszone są przez tego kto jest w pełni oświecony.

A teraz te cztery rodzaje utrzymywania mają pragnienie za swoje źródło, pragnienie za swój powód, są zrodzone z pragnienia i wytwarzane przez pragnienie. Co pragnienie ma za swoje źródło...? Pragnienie ma za swoje źródło uczucie ... jest wytwarzane przez uczucie. Co uczucie ma za swoje źródło...? Uczucie ma za swoje źródło kontakt. Uczucie jest wytworzone przez kontakt. Co kontakt ma za swoje źródło...? Kontakt ma za swoje źródło sześcioraką bazę ....jest wytworzony przez sześcioraką bazę. Co sześcioraka baza ma za swoje źródło...? Sześcioraka baza ma za swoje źródło imię-i-materię...jest wytworzona przez imię-i-materię. Co imię-i-materia ma za swoje źródło? Imię-i-materia ma za swoje źródło ..wytwarzana jest przez świadomość. Co świadomość ma za swoje źródło? Świadomość ma za swoje źródło...wytwarzana jest przez determinacje. Co determinacje mają za swoje źródło? Determinacje mają ignorancję za swoje źródło, ignorancję za swoją podstawę, zrodzone są z ignorancji i wytwarzane są przez ignorancję.

Mnisi, jak tylko ta ignorancja jest zaniechana i prawdziwa wiedza powstaje u mnicha, to z zanikiem ignorancji i powstaniem wiedzy nie utrzymuje już dłużej zmysłowych przyjemności (jako zasilania dla) utrzymywania, czy (błędnych) poglądów (jako zasilania dla) utrzymywania, czy obrządków i rytuałów (jako zasilania dla) utrzymywania, czy wiary w "ja" ( jako zasilania dla) utrzymywania. Kiedy mnich nie utrzymuje, jest bez lęku, kiedy nie ma lęku, osobiście staje się wygaszony. Rozumie on: "Narodziny wyczerpane, święte życie przeżyte, co trzeba było wykonać zostało wykonane, nigdy więcej już tego stanu istnienia". Oto co powiedział Zrealizowany. Mnisi byli zadowoleni i ucieszeni jego słowami.

M 11

Być - nie być

Dostrzegam lęk w każdym sposobie istnienia
Włączając istnienie szukające nie-istnienia;
Nie ma sposobu istnienia, który afirmiję
Nie rozmiłowując się w niczym, niczego nie utrzymuję.

M 49

Channa

SN 22: 90 
 

Przy pewnej okazji liczni mnisi mieszkali w Baranasi w Parku Jeleni w Isipatana. Wtedy wieczorem czcigodny Channa wyszedł z odosobnienia i zabierając swój klucz udał się do bytowisk, mówiąc do starszych mnichów: "Niech czcigodni starsi pouczą mnie, niech poinstruują mnie, niech dadzą mi mowę Dhammy w taki sposób, że mógłbym zobaczyć Dhammę". Kiedy to zostało powiedziane, starsi mnisi powiedzieli do czcigodnego Channy: "Materia, przyjacielu Channa jest nietrwała, uczucie, percepcja, determinacje, świadomość są nietrwałe. Materia jest nie-ja, uczucie, percepcja, determinacje, świadomość są nie-ja. Wszystkie determinacje są nietrwale, wszystkie rzeczy są nie-ja". 

Wtedy wydało się czcigodnemu Channie tak: „Ja też myślę w ten sposób: 'Materia, jest nietrwała, uczucie, percepcja, determinacje, świadomość są nietrwałe. Materia jest nie-ja, uczucie, percepcja, determinacje, świadomość są nie-ja. Wszystkie determinacje są nietrwale, wszystkie rzeczy są nie-ja'. Ale mój umysł nie wkracza w uspokojenie wszystkich determinacji, uwolnienie wszystkich posiadłości, destrukcję pragnienia, beznamiętność, wstrzymanie, wygaszenie, nie uzyskuje pewności, stabilności i zdecydowania. Zamiast tego poruszenie i utrzymywanie powstają i umysł wycofuje się myśląc: 'Ale kto jest moim ja?' Jednak takie coś nie dzieje się temu kto widzi Dhammę. A zatem kto może nauczyć mnie Dhammy w taki sposób, że mógłbym zobaczyć Dhammę?” 

I wtedy wydało się czcigodnemu Channie: „Czcigodny Ananda mieszka w Kosambi w Parku Gosity i był on chwalony przez Nauczyciela i jest szanowany przez swych mądrych braci w świętym życiu. Czcigodny Ananda jest zdolny nauczyć mnie Dhammy w taki sposób, że mógłbym zobaczyć Dhammę. Skoro mam tak wielkie zaufanie do czcigodnego Anandy, podejdę do niego". 

I wtedy czcigodny Channa uporządkował swoje bytowisko, zabrał swą miskę i szatę i udał się do parku Ghosity w Kosambi gdzie podszedł do czcigodnego Anandy i wymienił z nim pozdrowienia. Kiedy kurtuazyjna i grzecznościowa wymiana zdań została zakończona, usiadł z boku i opowiedział czcigodnemu Anandzie o wszystkim co się wydarzyło, dodając: „Niech czcigodny Ananda pouczy mnie, niech poinstruuje mnie, niech da mi mowę Dhammy, w taki sposób, że mógłbym zrozumieć Dhammę". 

"Nawet przez tylko to jestem zadowolony z czcigodnego Channy. Być może czcigodny Channa otworzy się i przebije się przez swą niemożność. Nadstaw swe ucho przyjacielu Channa, jesteś zdolny do zrozumienia Dhammy”. Wtedy od razu szczęśliwość i zadowolenie powstały u czcigodnego Channy gdy pomyślał: „Wydaje się, że jestem zdolny do zrozumienia Dhammy”. 

„W obecności Zrealizowanego usłyszałem to, przyjacielu Channa, w jego obecności otrzymałem pouczenie jakie dał mnichowi Kacchagocie: 'Ten świat, w większej części zależy od dualności – od pojęcia istnienia i nieistnienia. Ale dla tego który widzi powstanie świata jakim ono jest, nie ma pojęcia nieistnienia odnośnie do świata. Ale dla tego kto widzi wstrzymanie świata jakim ono jest, nie ma pojęcia istnienia odnośnie do świata. Ten świat jest w większej części więziony przez zaangażowanie, utrzymywanie i przywiązanie. Ale ten (z właściwym poglądem) nie staje się zaangażowany i nie utrzymuje przez to zaangażowanie i utrzymywanie mentalnego stanowiska, przywiązania, dogłębnej tendencji, nie zajmuje postawy o „moim ja”. Nie ma zaniepokojenia ani wątpliwości, że to co powstaje to tylko cierpienie powstaje i co zostaje wstrzymane to cierpienie zostaje wstrzymane. Jego wiedza o tym jest niezależna od innych. To w ten sposób jest tu właściwy pogląd. 

Wszystko istnieje, to jedno ekstremum. Wszystko nie istnieje, to drugie ekstremum. Bez polegania na obu tych ekstremach Tathagata naucza Dhammy środkowej: Z ignorancją jako warunek, determinacje, z determinacjami jako warunek, świadomość, ze świadomością jako warunek, imię-i-materia, z imieniem-i-materią jako warunek, sześć baz, z sześcioma bazami jako warunek, kontakt, z kontaktem jako warunek, uczucie, z uczuciem jako warunek, pragnienie, z pragnieniem jako warunek, utrzymywanie, z utrzymywaniem jako warunek, istnienie, z istnieniem jako warunek, narodziny, z narodzinami jako warunek, starość i śmierć, żal, płacz, ból, smutek i rozpacz dochodzą do istnienia; takie jest powstanie tej całej masy cierpienia. Ale ze wstrzymaniem ignorancji, wstrzymanie determinacji, ze wstrzymaniem determinacji, wstrzymanie świadomości, ze wstrzymaniem świadomości, wstrzymane imienia-i-materii, ze wstrzymaniem imienia-i-materii, wstrzymane sześciu baz, ze wstrzymaniem sześciu baz, wstrzymane kontaktu, ze wstrzymaniem kontaktu, wstrzymane uczucia, ze wstrzymaniem uczucia, wstrzymane pragnienia, ze wstrzymaniem pragnienia wstrzymane utrzymywania, ze wstrzymaniem utrzymywania, wstrzymane istnienia, ze wstrzymaniem istnienia wstrzymane narodzin, ze wstrzymaniem narodzin, wstrzymane starości i śmierci, żalu, płaczu, bólu, smutku i rozpaczy tak oto wstrzymana zostaje ta cała masa cierpienia'". 

"Tak to jest, przyjacielu Anando z tymi czcigodnymi, którzy mają takich współczujących i dobrych braci w świętym życiu by pouczyli ich i instruowali. I teraz gdy słuchałem tego nauczania Dhammy czcigodnego Anandy, przebiłem się do Dhammy".